Rana, która po kilku tygodniach wciąż się nie zamyka, nie jest „pechem”. To sygnał, że coś blokuje gojenie: niedokrwienie, zastój żylny, cukrzyca, ucisk albo zakażenie. Dopóki ta przyczyna nie zostanie znaleziona i usunięta, kolejne maści i opatrunki niewiele dadzą. Poniżej: kiedy rana jest już przewlekła, co ją podtrzymuje, jak wygląda leczenie w specjalistycznej poradni i kiedy nie czekać.
Kiedy rana jest „trudno gojąca się”
Rana ostra (po urazie, po operacji) powinna zamknąć się w ciągu około 14 dni. Według poradnika Forum Leczenia Ran ranę uznaje się za przewlekłą, gdy rana ostra nie zagoiła się w tym czasie, a każde owrzodzenie gojące się dłużej niż 6 tygodni jest już raną przewlekłą. Praktyczna miara postępu: jeśli w ciągu 4 tygodni powierzchnia rany nie zmniejszyła się o co najmniej 25% (albo o 10% w tydzień), dotychczasowe leczenie nie działa i potrzebna jest ponowna diagnostyka.

Najczęstsze rany przewlekłe
- Stopa cukrzycowa: owrzodzenie na podeszwie lub palcach u osoby z cukrzycą, często bezbolesne z powodu neuropatii, dlatego zauważane późno. Najczęstsza droga do amputacji, której da się uniknąć przy wczesnym leczeniu.
- Owrzodzenia żylne podudzi: skutek przewlekłej niewydolności żylnej; rana nad kostką, sącząca, z brunatnym przebarwieniem skóry wokół. Podstawą leczenia jest kompresjoterapia, nie sam opatrunek.
- Rany niedokrwienne (tętnicze): bolesne, suche, na palcach i grzbiecie stopy, u osób z miażdżycą kończyn. Bez przywrócenia ukrwienia nie zagoją się; tu kompresja jest przeciwwskazana.
- Odleżyny: u osób leżących, nad kością krzyżową, piętami, biodrami. Leczenie zaczyna się od odciążenia: materac zmiennociśnieniowy i zmiana ułożenia co 4 godziny.
- Rany pooperacyjne i pourazowe: rozejście szwów, zakażenie, przetoka, martwica brzegów. Dotyczy też pacjentów po zabiegach ortopedycznych i chirurgicznych, gdy gojenie zatrzymuje się po wypisie.
Co podtrzymuje ranę
Rana przewlekła prawie nigdy nie jest problemem samej skóry. Najczęstsze przyczyny tła: niedokrwienie kończyny, zastój żylny, niewyrównana cukrzyca, niedożywienie (zwłaszcza niedobór białka), ucisk z zewnątrz (źle dobrana kompresja, obuwie, podłoże), przewlekłe zakażenie tkanek głębokich, leki hamujące gojenie (sterydy, cytostatyki), palenie tytoniu. Dlatego pierwsza wizyta w poradni leczenia ran to przede wszystkim diagnostyka: ocena ukrwienia (wskaźnik kostka-ramię, przezskórne ciśnienie tlenu tcpO2, USG Doppler), ocena zakażenia (posiew z rany, CRP, prokalcytonina), ocena chorób współistniejących (HbA1c, morfologia, ferrytyna, witamina D3, kreatynina).
Jak leczy się rany trudno gojące się
Leczenie planuje zespół, nie jedna osoba: specjalista leczenia ran, internista, diabetolog, ortopeda i chirurg naczyniowy. Po ustaleniu przyczyny stosuje się, zależnie od rodzaju rany:
- oczyszczanie rany z martwicy i biofilmu, regularnie, bo bez tego żaden opatrunek nie zadziała,
- opatrunki specjalistyczne dobierane do fazy gojenia i ilości wysięku (nie „jeden na wszystko”),
- terapię podciśnieniową NPWT: odprowadza wydzielinę, poprawia ukrwienie i pobudza ziarninowanie; stosowana także w ciężkich przypadkach, gdy celem jest uratowanie kończyny,
- kompresjoterapię w owrzodzeniach żylnych i odciążenie w stopie cukrzycowej i odleżynach,
- ozonoterapię miejscową jako leczenie wspomagające w wybranych przypadkach,
- leczenie przyczyny: wyrównanie cukrzycy, poprawa odżywienia (białko, arginina, witaminy A, C, E), rewaskularyzacja kończyny u chirurga naczyniowego, gdy rana jest niedokrwienna.
Objawy alarmowe: nie czekaj na wizytę
Gorączka lub dreszcze, szybko szerzące się zaczerwienienie wokół rany, czarne zabarwienie palców, ropna wydzielina, nagłe rozejście się rany albo krwawienie, którego nie da się zatamować: to wskazania do szpitalnego oddziału ratunkowego lub wezwania pomocy pod 112, nie do czekania na termin w poradni.
Specjalistyczna Poradnia Leczenia Ran w Straszynie
Ranami trudno gojącymi się na Pomorzu zajmuje się Poradnia Leczenia Ran ETER-MED w Straszynie (ul. Jana Pawła II 5, przy obwodnicy Trójmiasta, ok. 13 km od centrum Gdańska). Poradnią kieruje Agnieszka Białomyzy, specjalistka leczenia ran, a plan leczenia ustala zespół interdyscyplinarny. Poradnia działa w ramach Centrum Badawczo-Rozwojowego ETER-MED, które pracuje nad metodami leczenia ran; zespół ma publikację w Journal of Clinical Medicine (2025). Wizyta nie wymaga skierowania; pierwsza to wizyta kwalifikacyjna z diagnostyką przyczyny. Rejestracja: 58 500 88 74, pon.–pt. 8:00–18:00, bezpłatny parking przy poradni.
Szpital 1DayClinic nawiązuje z poradnią współpracę ku obopólnej korzyści pacjentów: osoby po zabiegach w naszym szpitalu, u których gojenie rany pooperacyjnej się przedłuża, mogą zostać skierowane do poradni w Straszynie, a pacjenci poradni, u których leczenie rany wymaga zabiegu operacyjnego (np. ortopedycznego lub chirurgicznego), do 1DayClinic. W przyszłości planowane jest jeszcze ściślejsze zacieśnienie tej współpracy: Szpital 1DayClinic rozważa poszerzenie działalności o nowe bloki operacyjne zlokalizowane obok poradni leczenia ran w Straszynie, co pozwoli prowadzić leczenie operacyjne i opiekę nad raną w jednym miejscu. Jeśli do tego dojdzie, na mapie Polski pojawi się ośrodek w całości nastawiony na pomoc osobom z trudno gojącymi się ranami: poradnia, zaplecze badawczo-rozwojowe i bloki operacyjne obok siebie, czego w Polsce dotąd nie było. Więcej o poszczególnych ranach: stopa cukrzycowa, owrzodzenia żylne, rany niedokrwienne, odleżyny, rany pooperacyjne.
Rana nie goi się od ponad 4 tygodni? Umów wizytę kwalifikacyjną w Poradni Leczenia Ran ETER-MED w Straszynie: leczenie-rany.pl/umow-wizyte lub tel. 58 500 88 74. Po zabiegu w 1DayClinic: skontaktuj się z rejestracją szpitala lub przez Portal Pacjenta ETER-MED.
Źródła
- Szkiler E., #RanywPigułce: poradnik leczenia miejscowego ran dla medyków, Forum Leczenia Ran (definicja rany przewlekłej, kryteria braku postępu gojenia, kompresja, odciążenie, odżywianie), forumleczeniaran.pl
- Poradnia Leczenia Ran ETER-MED, Dla pacjenta (objawy alarmowe, badania przed wizytą, metody leczenia, organizacja wizyt), leczenie-rany.pl
Treść informacyjna, nie zastępuje konsultacji lekarskiej. Data przeglądu: 9.10.2026.